الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

13

تفسير مجمع البيان (فارسى)

خود خوانده شود ) و معناى صحيح ، همان اولى است . إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا : اگر از فتنهء مردم كافر ، و تهديد ايشان نسبت بجان و مالتان بترسيد . ابن عباس گويد : يعنى اگر بترسيد كه مردم كافر شما را در نماز بقتل رسانند . مثل « عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِمْ أَنْ يَفْتِنَهُمْ » ( سوره يونس 83 يعنى با ترس از فرعون و يارانش كه ايشان را بكشد ) . برخى گفته‌اند : يعنى مردم كافر شما را به نوعى از انواع عذاب شكنجه دهند إِنَّ الْكافِرِينَ كانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِيناً : مردم كافر ، با شما بطور آشكارا در دشمنى هستند . ابى آيه را اينطور قرائت كرده است : « فليس عليكم جناح ان تقصروا من الصلاة ان يفتنكم الذين كفروا » و كلمهء « ان خفتم » را نياورده است گفته‌اند : معناى اين قرائت ، « ان لا يفتنكم » يا « كراهة ان يفتنكم . . . » است نظير « يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا » ( سوره نساء 176 ) به تقدير : « ان لا تضلوا » يا به تقدير : « كراهة ان تضلوا » . نماز قصر و دلالت آيه ظاهر آيه اين است كه نماز قصر ، تنها در موقع ترس ، مشروع است . لكن ما از بيان پيامبر ، استفاده كرده‌ايم كه در موقعى كه خوفى هم نباشد ، مسافر بايد نماز را قصر بخواند . ممكن است ذكر « خوف » در آيه بخاطر اين باشد كه اغلب سفرها - مخصوصاً در گذشته - با خوف و خطر توام بوده است نظير اين مطلب ، كه قيدى بمناسبت غالب بودن مورد آن در كلام اضافه شده باشد ، بسيار است . فقها در بارهء قصر نماز اختلاف كرده‌اند . شافعى گويد : رخصتى است براى مسافر و مىتواند تمام بخواند . جبايى نيز همين را اختيار كرده است . ابو حنيفه گويد : واجب است و مذهب اهل بيت ، همين است . زراره و محمد بن مسلم گويند : به امام باقر ( ع ) عرض كرديم : در بارهء نماز در